Những căn bệnh nguy hiểm do muỗi truyền tại việt nam

  • 20 Tháng 11, 2018
nhung-can-benh-nguy-hiem-do-muoi-truyen-tai-viet-nam

Muỗi là loài giết người nhiều nhất trong 24 loại động vật giết người theo thống kê của Cnet ( 2016). Dưới đây là thống kê 4 căn bệnh nguy hiểm do muỗi truyền tại Việt Nam.

Rất nhiều con côn trùng nhỏ bé đến loài ăn thịt hung dữ đều có khả năng giết người. Theo Cnet (15/10/2016) thống kê 24 loài giết người nhiều nhất tính trung bình mỗi năm dựa trên nguồn dữ liệu của National Geographic, quỹ Gates Foundation và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Theo bảng thống kê, cá sấu và cá mập có vẻ đáng sợ, nhưng số lượng người chết do chúng tấn công ít hơn rất nhiều so với những con vật nhỏ bé tưởng chừng như không nguy hiểm đó là loài muỗi. Chúng dẫn đầu trong bảng xếp hạng, giết chết khoảng một triệu rưỡi người mỗi năm.

Hiệp hội kiểm soát muỗi Hoa Kỳ tuyên bố rằng cứ mỗi 40 giây, lại có thêm một trẻ em chết vì sốt rét cho muỗi truyền nhiễm. Muỗi truyền nhiều căn bệnh ác tính như sốt vàng da, sốt deagen, sốt xuất huyết, virus Zika... và lây truyền ký sinh trùng ảnh hưởng đến gia súc và vật nuôi trong nhà.

Trên thế giới hiện người ta thống kê được hơn 2700 loài muỗi với 35 nhóm. Ở Việt nam có 3 loài muỗi chính là muỗi Anophel,Culex và Aedes.

  1. Muỗi Ades aegypti gây bệnh sốt xuất huyết

Muỗi Aedes aegypti, đây là loại muỗi có khả năng mang vi rút sốt xuất huyết Dengue và truyền từ người này sang người khác thông qua việc đốt và hút máu người. Theo tài liệu của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, đặc điểm nhận dạng muỗi Aedes aegypti là có màu đen; chân, thân, bụng có khoang đen trắng rõ rệt nên thường gọi là muỗi vằn. Đặc biệt, vùng ngực có các vảy trắng xếp thành hàng, trên lưng có hình chiếc đàn hai dây màu trắng.

Muỗi vằn thường sống trong nhà, gần người, trú đậu nơi có ánh sáng yếu, thường là các góc hoặc xó tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà.
Muỗi vằn cái thường đốt người vào ban ngày, mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối. Đặc biêt, chúng bay rất nhanh, nếu tìm thấy mồi là lao vào đốt và hút máu ngay; đồng thời bám theo mồi rất dai và chỉ bay đi khi đã hút no máu.
Hoạt động tìm mồi hút máu của loài muỗi này phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường, nếu nhiệt độ môi trường dưới 23o C thì muỗi hầu như không có khả năng hoạt động hút máu. Vì thế muỗi vằn thường phát triển mạnh nhất vào mùa mưa, thời tiết nóng ẩm, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20º C.

2. Muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét

Muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét. Chiều dài của muỗi bằng chiều dài của vòi, trên cánh muỗi có các vẩy đen trắng, muỗi đậu chếch một góc 45o C so với giá thể.

Trứng Anopheles được đẻ từng chiếc, trứng có hai phao ở hai bên, nổi trên mặt nước cho tới khi nở.
Trứng nở sau 2-3 ngày. Ở vùng nhiệt đới, thời gian từ khi trứng nở tới khi muỗi trưởng thành khoảng 11-13 ngày.

Muỗi ưa thích vật chủ, nơi đốt máu, thời gian đốt máu và tập tính trú đậu, tiêu máu khác biệt với các loài muỗi khác. Loài Anopheles sinh sống ở trong rừng chủ yếu đốt máu các loài linh trưởng như khỉ, vượn … Khi có người đi vào rừng và hiện diện tại đây, muỗi Anopheles chuyển sang đốt máu người. Chúng có khả năng đốt máu người cả ở trong nhà và ngoài nhà.

Tại Việt Nam, hoạt động đốt máu người của muỗi Anopheles phổ biến từ khoảng 8h tối đến 12h đêm. Vùng sốt rét lưu hành nặng ở rừng núi thường có sự hiện diện của Anopheles, tại nơi đây có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, tập quán ngủ màn còn hạn chế.

3. Muỗi Culex truyền bệnh viêm não Nhật Bản.

Hai loài muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản chủ yếu Culex tritaeniorhynchus và Culex vishnui thường sinh sản, đẻ trứng ở vùng đồng ruộng lúa nước; buổi tối hay bay về chuồng gia súc để hút máu động vật là lợn bị nhiễm mầm bệnh, sau đó chúng đốt máu người và truyền bệnh sang cho người. Ở Việt Nam, các nhà khoa học đã xác định Culex tritaeniorhynchus là muỗi chủ yếu truyền bệnh viêm não Nhật Bản tại đây. Chim là ổ chứa vi rút chủ yếu trong thiên nhiên và lợn là ổ chứa quan trọng nhất trong súc vật nuôi gần người.

Đặc điểm muỗi Culex tritaeniorhynchus có màu nâu đen, phát hiện nhiều ở vùng nông thôn, làng mạc tập trung đông dân cư và có nhiều hồ ao, mương rãnh; chúng thường đẻ trứng ở những ao hồ, mương rãnh, ruộng lúa với những trứng muỗi dính chùm thành bè nổi trên mặt nước. Muỗi có tập tính hút máu về ban đêm cả trong nhà và ngoài nhà, thích hút máu chim, máu lợn nhiều hơn máu người; chúng thường trú ẩn ở các bụi rậm hoặc trong chuồng gia súc, nhất là chuồng lợn.

Muỗi Culex tritarniorhuynchus có thể bay xa trên 1 cây số và bay cao từ 13 đến 15 mét nên có khả năng lây truyền vi rút viêm não Nhật Bản cho các loài chim. Muỗi bị nhiễm vi rút cũng có khả năng truyền bệnh suốt đời và truyền sang thế hệ sau qua trứng. Người và ngựa được xem là vật chủ cuối cùng của vi rút viêm não Nhật Bản vì vi rút có trong máu người với hiệu giá thấp không đủ để có thể tiếp tục lây truyền sang muỗi.

Muỗi Culex còn truyền bệnh giun chỉ, bệnh gây phù chân voi do viêm tắc hệ thống bạch huyết. Hiện nay các nhà khoa học còn phát hiện muỗi Culex cũng truyền bệnh đầu nhỏ ( virus Zika) ở thai phụ.

Bình luận
Nội dung này chưa có bình luận, hãy gửi bình luận đầu tiên của bạn.
VIẾT BÌNH LUẬN